Hassahanalarda möhüm kömekçi üpjünçilik hökmünde lukmançylyk ketenleriniň hilinikir ýuwmakwe dezinfeksiýa lukmançylyk işgärleriniň we hassalaryň saglygyna, şeýle hem hassahananyň infeksiýalaryň öňüni almak we gözegçilik etmek işiniň netijeliligine gönüden-göni täsir edýär. Lukmanyň standartlaşdyrylan ösüşini has-da ösdürmek üçinketen kir ýuwýan senagatwe senagatyň işleýiş standartlaryny aýdyňlaşdyrmak üçin, bu makala esasy synaglaryň standartlaryny we senagat hünärmenleri we lukmançylyk edaralary üçin professional ileri tutulýan ugur hökmünde esasy bejeriş ädimlerini jemleýär.
Sistemanyň binýadyny güýçlendirmek
Iň esasy wezipe doly we professional dolandyryş ulgamyny döretmekdir. Lukmançylyk edaralary we kir ýuwýan kompaniýalar lukmançylyk dokma önümleriniň kir ýuwmagyň we dezinfeksiýasynyň tutuş ömrüniň esasynda köp sanly ölçegleri öz içine alyp bilýän edara ulgamyny döretmelidirler.
Sistema, hususan-da, aşakdakylary öz içine alýar:
- Lukmançylyk matalaryny ýuwmak we dezinfeksiýa etmek iş prosesi ulgamy
- Gizlin ýygnamak dolandyryş ulgamy
- Ýuwmak we dezinfeksiýa etmek üçin gigiýenanyň hilini gözegçilik etmek we barlamak ulgamy
- Arassa mata saklamak dolandyryş ulgamy
- Howpsuzlyk işleýiş ulgamy
- Enjamlar we daşky gurşawyň arassaçylyk ulgamy
- Hünärmenler üçin iş borçlary we zähmeti goramak ulgamy
Sistematik institutsional gurluşyk düzgünleriň her bir iş ulgamyny düzgünleşdirmegini üpjün edip biler. Bu bolsa lukmançylyk ketenlerini çeşmeden ýuwmagyň hilini kepillendirýär.
Goragy güýçlendiriň
Kir ýuwýan senagat işgärleri lukmançylyk ketenlerini ýuwmak işleriniň esasy operatorlarydyr. Olaryň şahsy goragy diňe bir olaryň saglygyna degişli däl, eýsem özara infeksiýanyň öňüni hem alýar. Iş wagtynda adamlar gorag talaplaryny berk berjaý etmelidirler.
● Geýim geýim kody
Işgärler egin-eşiklerini arassa saklamaly we iş eşiklerini yzygiderli çalyşmaly. Iş wagtynda terlik geýmek berk gadagan edilýär, şeýle hem naharhana, duşuşyk zolagyna girmek ýa-da iş ýerinden iş eşigi bilen çykmak gadagandyr.
● Gorag enjamlary
Hapa keten matalary ýygnalanda we arassa keten matalary paýlanda, gorag ellikleri, maskalary we şlýapalary dogry geýmek, şeýle hem hapa maddalaryň aragatnaşyk ýollaryny doly ýapmak üçin ýörite iş eşiklerini geýmek zerurdyr.
● Elleriň gigieniki dolandyrylyşy
Işgärler ellerini islendik wagt arassa saklamalydyrlar, şonuň üçin el bilen ýokuşma we infeksiýa töwekgelçiligini aradan aýyrmak üçin ellerini ýuwmaly ýa-da standart usullara laýyklykda ellerini dezinfeksiýa etmelidirler.
Ylmy klassifikasiýa we zyýanly maddalary ýok etmek
Lukmançylyk ketenleriniň köp görnüşi bar we olaryň hapalanma derejesi we infeksiýa howpy dürli-dürli. Ylmy klassifikasiýa çarpaz infeksiýanyň öňüni almagyň esasy halkasydyr.
● Adaty hapa keten mata
Işgärler hapalanan keten matalary bellenen ýerde ýygnamalydyrlar. Keten matalary hassahananyň koridorlarynda, geçelgelerinde we beýleki jemgyýetçilik ýerlerinde tertipleşdirmeli däldirler. Ýygnalandan soň, hapalanan keten matalar gizlin gapda ýerleşdirilip, ýörite liniýa arkaly eltilmelidir. Keten matalar "hapa bolany arassalamak" düzgünine eýermeli we yzyna gaýtarylmaly däl. Şeýle hem, arassa keten we hapa keten matalary daşaýan gap we ulaglar aýdyň tapawutlandyrylmaly we belgilenmelidir. Ulanylandan soň, derrew arassalamak we dezinfeksiýa etmek işleri geçirilmelidir.
Hassahana koridorlary we geçelgeleri ýaly umumy ýerlerde inwentarizasiýa amallaryny geçirmek berk gadagan edilýär.
● Ýörite hapalanan keten mata
Gan ýa-da beden suwuklyklary bilen hapalanan keten matalar we ýokanç keselli hassalaryň ulanýan eşikleri aýratyn ýerleşdirilip, iki gatlakly gaplama haltalaryna salynmaly. Geljekde ýörite bejergi üçin gaplama haltalarynyň daşyna aýdyň hapalanma etiketkalary ýazylmalydyr.
● Gizlin saklama üçin talaplar
Işgärleriň egin-eşikleri, hassalaryň egin-eşikleri we düşek-düşekleri, operasiýa otaglary üçin ýörite ýorgan-düşekler aýdyň klassifikasiýa edilmelidir we garyşyk saklamakdan berk gaça durmalydyr.
Arassa keten matalar, hapa keten matalar we beýleki degişli zatlar, giňişlik babatda özara hapalanma mümkinçiligini aradan aýyrmak üçin aýratyn ýerlerde we kategoriýalar boýunça ýerleşdirilmelidir.
Daşky gurşawyň arassaçylygyny optimizirläň
Ýuwulýan ýeriň daşky gurşawyň arassalygy möhüm şertdir
Lukmançylyk ketenlerini ýuwmagyň hilini üpjün etmek üçin ýuwulýan ýeriň daşky gurşawyň arassalygy möhüm şertdir. Gigiýena we dezinfeksiýa ulgamyny berk ornaşdyrmak zerurdyr. Aýratyn talaplar aşakdakylary öz içine alýar:
● Her gün arassalamak we dezinfeksiýa etmek
Iş gurşawyny her hepde arassalamak üçin belli bir gün belläň. Iş günlerinde gowy aýlanmagy üpjün etmek üçin penjireler yzygiderli açyk bolmaly. Hapalanan ýer her gün ultramelewşe şöhleleri bilen dezinfeksiýa edilmeli, şeýle hem günde iki gezek çygly arassalamak we dezinfeksiýa işleri geçirilmeli.
Yzarlanmagy üpjün etmek üçin ähli dezinfeksiýa amallary jikme-jik ýazylyp alynmalydyr.
● Arassalaýyş gurallaryny dolandyrmak
Dürli zolaklar üçin arassalaýjy gurallar aýratyn ulanylmalydyr. Ýapyklar we şwabralar ýaly gurallar klassifikasiýa edilmeli, dezinfeksiýa edilmeli, suwa çümdürilmeli we bellenen ýerlerde saklanmaly.
Guralyň garyşdyrylmagy sebäpli ýüze çykýan özara hapalanmanyň öňüni almak üçin zonanyň belgisi aýdyň bolmaly.
Kir ýuwmak prosesini standartlaşdyryň
Kir ýuwmak we dezinfeksiýa etmek prosesi lukmançylyk matalarynyň hilini kesgitlemegiň esasydyr. Işgärler matalaryň arassalygynyň we dezinfeksiýasynyň standartlara laýyk gelmegini üpjün etmek üçin ylmy iş düzgünlerine we proseslerine berk eýermelidirler.
● Bölekleýin lekeler
Keten matalaryň bölekleýin lekelerini bejerýänlerinde, adamlar galyndy lekeleriň ýa-da nädogry bejeriş usullarynyň sebäpli keten matalara zyýan ýetmeginiň öňüni almak üçin "ilki gurak, soňra çygly" we "ilki şeker, soňra kislota" ýaly hünär düzgünlerine eýermelidirler.
● Dokma önümleriniň dezinfeksiýa prosesi
Hapalanma derejesine we ýokançlygyň töwekgelçiligine görä, işgärler dürli arassalaýyş we dezinfeksiýa usullaryny ulanmalydyrlar.
- Adatça hapalanan dokma önümleri:
Ýüzindäki hapaçylygy aýyrmak üçin arassalaň → 250 mg/L hlor saklaýan dezinfeksiýa serişdesi bilen azyndan 10 minutlap ýuwup, dezinfeksiýa ediň → keten matalaryndaky dezinfeksiýa galyndylaryny aýyrmak üçin düýpli ýuwuň we zyýansyzlandyryň.
- Aýdyň hapalanan dokma önümleri:
Görünýän gany, beden suwuklyklary, bölünip çykmalary ýa-da bölünip çykmalary bolanlar üçin:
Görünýän hapalanmalary ýuwmak arkaly aýyryň → 2000 mg/L ýokary konsentrasiýaly hlor saklaýan dezinfeksiýa serişdesi bilen 30 minutlap ýuwup, çaýkaň → neýtrallaşdyryň.
- Ýokary derejede hapalanan dokma önümleri:
Gaz gangrenasy döredijileri, gan arkaly ýaýraýan döredijiler, näbelli täze döreýän ýokanç kesel döredijileri, mikobakteriýalar, bakteriýa sporalary ýa-da köp dermana çydamly organizmler (MDRO) bilen hapalananlar üçin "ilki dezinfeksiýa etmek → arassalamak → gaýtadan dezinfeksiýa etmek" düzgünini berk berjaý ediň.
2000 mg/L hlor saklaýan dezinfeksiýa serişdesini ≥30 minut ulanyň → arassalaň → infeksiýa töwekgelçiligini azaltmak üçin gaýtadan dezinfeksiýa ediň.
Hil standartyny aýdyňlaşdyryň
Arassalanan dokma önümleriniň mikrobial görkezijileri ýuwulmagyň hilini ölçemek üçin möhümdir. Olar aşakdaky standartlara berk laýyk gelmelidir.
- Arassalanan dokma önümleri gurak, arassa we bitewi saklanmaly.
- Mikrobial barlaglarda koliformlar we stafilokokk aureus anyklanmaly däl.
- Bakteriýa koloniýalarynyň umumy sany ≤200 cfu/sm² aralygynda gözegçilikde saklanmaly.
Bu talaplar lukmançylyk ketenleriniň her bir böleginiň howpsuz ulanmak üçin standartlara laýyk gelmegini üpjün edýär.
Hünärmen Parametrleriniň Saýlanmasy
Lukmançylyk ketenlerini ýuwmagyň takyklygyny we standartlaşdyryş derejesini has-da ýokarlandyrmak üçin, pudagyň esasy iş parametrleri tejribeli adamlaryň salgylanmasy we ornaşdyrmagy üçin aşakdaky ýaly tertipleşdirilýär.
Hassahana ketenleriniň klassifikasiýa we bejeriş usullary
| Klassifikasiýa | Hapalanmanyň häsiýetnamalary | Ýuwmagyň esasy nokatlary | Ulanylan ýuwujy serişdeler | Bellikler |
| Hirurgiki halatlar, sargy we gemostatik keten matalary | Esasan gan lekeleri we adam sekresiýalary | Gan aýyrmak, dezinfeksiýa etmek we zyýansyzlandyrmak | Hirurgiki halatlar üçin ýörite ýuwujy serişde, gan lekesini aýyrýan ýörite serişde | |
| Näsaglar üçin halatlar, çagalar üçin eşikler | Ýeňil ter lekeleri, wagtal-wagtal gan lekeleri | Dezinfeksiýa, dezinfeksiýa we antibakterial bejergi | Antibakterial ýumşadyjy | Eger ýuwulýan möçber az bolsa, ony beýleki kategoriýalar bilen birleşdirip bolýar, ýöne gaýtadan işlenilenden soň aýratynlykda ulanmaly. |
| Lukmanlaryň iş formalary | Güýçli ter/ýag lekeleri (ýaka we manjetler) + dürli derman lekeleri | Dezinfeksiýa, dezinfeksiýa we antistatik bejergi | Antistatik ýumşadyjy | Aýrylyp bolmaýan derman lekeleri üçin, gatlama tapgyrynda ýörite serişdeler bilen aýratynlykda işlemeli. |
| Adaty düşek örtükleri (ter lekeleri) | Esasan ter lekeleri we adam ýagy esasyndaky hapa | Dezinfeksiýa, zyýansyzlandyrma | Gan lekesini aýyrýan, neýtrallaşdyryjy serişde | |
| Ýorgan-düşek (Gan lekeleri) | Esasan köne guradylan gan lekeleri | Gan aýyrmak, zyýansyzlandyrmak we dezinfeksiýa etmek | Gan lekesini aýyrýan, neýtrallaşdyryjy | |
| Dürli zatlar | Tozan, hapa, gum | Dezinfeksiýa | Adaty kir ýuwýan serişde |
Kir ýuwmagyň temperaturasy we wagtynyň diagrammasy
| Temperatura | Wagt | Bellikler |
| 70°C | 25 minut | Ýuwmak wagty görkezilen temperatura ýetenden soň başlaýar we bu temperatura tutuş wagtlap saklanmalydyr. |
| 75°C | 20 minut | |
| 85°C | 15 minut | |
| 90°C | 10 minut |
Lukmanyň iş geýimlerini ýuwmagyň tertibiniň diagrammasy
| Seriýa belgisi | Tertip | Suw derejesi | Temperatura | Wagt (min) | Goşundylar | Bellikler |
| 1 | Eşikleri ýükläň | |||||
| 2 | Öňünden ýuwmak | Ýokary | Otagyň temperaturasy | 3 | ||
| 3 | Ýuwujy serişde goşuň | Pes | Otagyň temperaturasy | Ýörite ýuwujy serişde | ||
| 4 | Ýuwujy serişde goşuň | Pes | Otagyň temperaturasy | 15 | Ýörite dezinfeksiýa serişdesi | Goşmaça port arkaly goşuň |
| 5 | Esasy ýuwuş | Pes | 65°C | 75 | ||
| 6 | Sowuk suw bilen sowadyň | Ýokary | <45°C | 5 | Ýokary temperaturada aýlap suw akdyrmaň | |
| 7 | Spin-Drenaj | 3 | ||||
| 8 | Çaýkamak | Ýokary | Otagyň temperaturasy | 3 | ||
| 9 | Çaýkamak | Ýokary | Otagyň temperaturasy | 3 | Neýtrallaşdyryjy (50g) | Ýarym awtomatik maşynlar üçin: 5 gezek çaýkaň; neýtrallaşdyryjynyň dozasy: 300g ~ 500g |
| 10 | Çaýkamak | Ýokary | 50°C | 3 | Ýumşadyjy (200g) | |
| 11 | Orta aýlanma | |||||
| 12 | Ýükü düşürmek | Ýokary sp ulanmaň |
Suwuň temperaturasy we ýuwujy serişdäniň salgylanma tablisasy
| Tertip | Suw derejesi | Temperatura | Wagt (minut) | Ýuwujy serişde goşuň | Bellikler |
| Hirurgiki halatlary ýükläň |
4. Çaga eşikleri we hassalar üçin halatlar üçin 2-nji we 3-nji siklleri öňünden ýuwmak bilen çalşyryň. | ||||
| Gan lekelerini aýyryň | Ýokary | Otagyň temperaturasy | 5 | ||
| Gan lekelerini aýyryň | Ýokary | Otagyň temperaturasy | 5 | ||
| Ýuwujy serişde goşuň | Pes | Otagyň temperaturasy | Ýörite ýuwujy serişde | ||
| Ýuwujy serişde goşuň | Pes | Otagyň temperaturasy | Ýörite dezinfeksiýa serişdesi | ||
| Yssylyk | Pes | 85°C | |||
| Ýokary temperaturaly ýuwuş | Pes | 85°C | 35 | ||
| Orta aýlanma | 3 | ||||
| Çaýkamak | Ýokary | Otagyň temperaturasy | 3 | ||
| Çaýkamak | Ýokary | Otagyň temperaturasy | 3 | Antibakterial ýumşadyjy (200g) | |
| Çaýkamak | |||||
| Ýokary tizlikli aýlanma | 3 | ||||
| Ýükü düşürmek |
Netije
Lukmançylyk keten matalaryny kir ýuwmak senagatynyň standartlaşdyrylan ösüşi lukmançylyk saglygy goraýyş hyzmatyny döretmegiň möhüm bölegidir. Geljekde kir ýuwmak pudagynyň edaralarynyň standartlara berk eýermegine we ýuwmak we dezinfeksiýa tehnologiýalarynyň derejesini yzygiderli ýokarlandyrmagyna garaşýarys. Lukmançylyk işgärleriniň we hassalaryň saglygyny we howpsuzlygyny goramalydyrys.
Ýerleşdirilen wagty: 2025-nji ýylyň 12-nji dekabry