Lukmançylyk ketenlerini ýuwmak hassahana işgärlerine we hassalara degişlidir.lukmançylyk kir ýuwýan zawodytutuş prosesde özara hapalanmagyň öňüni almakdyr (ýuwmak, ýygnamak we eltip bermek). Ýuwulmaly ýorgan-düşeklere hassalaryň eşikleri, düşek örtükleri, hirurgik süpürgiçler, lukmançylyk işgärleriniň formalary we başgalar girýär. Ähli hassalar diňe bir kesel döredijileriň (bakteriýalaryň/wiruslaryň) daşaýjylary däl, eýsem infeksiýanyň mümkin bolan pidalarydyr. Şonuň üçin lukmançylyk ýorgan-düşeklerini ýuwmakda degişli howpsuzlyk gözegçiligi we özara hapalanmagyň düýpli öňüni almak lukmançylyk gurşawynyň howpsuzlygyny üpjün etmek üçin örän möhümdir.
Çeşmäniň gözegçiligi
Çarpaz hapalanmanyň öňüni almak ilki bilen çeşmeden başlamaly. Hassahanadan çykmazdan öň, ýorgan-düşekler dürli görnüşlere görä berk tertiplenip, izolýasiýa edilmeli:
· ýokanç keselli hassalar we ýokançsyz hassalar.
· lukmançylyk işgärleri we hassalar.
· bäbekler, çagalar we ulular.
Keten matalaryny bölüp almak we sterilizasiýa etmek üçin aýratyn we klassifikasiýa edilen izolýasiýa gaplamalary ulanylmaly. Hapalanan keten matalary aýratyn saklanmaly we patogen mikroorganizmleriň ösmegi we ýaýramagy üçin mümkinçilikleri azaltmak maksady bilen kir ýuwýan zawodlara çalt iberilmeli.
Ýuwmak prosesi
● Ikinji derejeli sortlamak we izolýasiýa edilen ýuwmak
Kir ýuwýan zawodlar keten matalary kabul edenden soň, kir ýuwýan zawodlaryň işgärleri keten matalaryň dürli görnüşleriniň: keten matalaryň teksturasynyň, reňkiniň, daglama görnüşleriniň (gan, derman) we hapalanma derejesi ýaly garyşyk ýuwulmagy netijesinde ýüze çykýan özara hapalanmanyň öňüni almak üçin hassahanalardaky sortlama esasynda sortlamany has-da kämilleşdirmelidirler.
● Logistika we izolýasiýa edilen giňişlik
Kir ýuwmak prosesinde işgärler gigiýeniki izolýasiýa kir ýuwmak režimine ýetmek üçin logistikada "arassa we hapa ýerleri bölmek" prinsipine berk eýermelidirler.
Ähli dokma önümleri bir ugurda akmaly. Kirli eşikler saklanýan ýerden arassa ýere barýan ýol yzyna gaýtaryp bolmajak zat. Bu bolsa kirli eşikleriň özara infeksiýa çeşmesini doly ýok etmäge kömek edýär.
Şeýle hem, fiziki bölüjiler hapa eşikler üçin howanyň arassa ýere akmagynyň öňüni alyp biler. Netijede, ulanylan kir ýuwýan enjamlar päsgelçilik görnüşli bolmalydyr. Hapa eşikler öň gapydan girýär, arassa eşikler bolsa arka gapydan çykýar. Fiziki bölüji emele getirmek üçin ortaky bölek diwar bilen doly bölünip durmaly.böwet.
● Iş akymy we operasiýa bölümi
Kir ýuwýan zawodlar iş akymyny we logistika kanalyny aýdyň bölmelidir.
Logistika ýoly bir ugurda akýar: ýuwulýan ýer, guradylan we ütüklenýän ýer, gatlanýan ýer we arassa ýorgan-düşekleri saklamak üçin ýer.
Kirli keten we arassa keten matalaryny öndürýän işgärleriň arasynda özara gatnaşygyň öňüni almak üçin olary berk bölmek gerek. Bu bolsa arassa keten matalarynyň ikinji gezek hapalanmagynyň öňüni almaga kömek edip biler.
Dezinfeksiýa
Lukmançylyk matalarynyň sterilizasiýasyny we dezinfeksiýasyny üç gezek kepillendirmek arkaly amala aşyrmaly: ýokary temperatura, gurak yssylyk we himiki dezinfeksiýa.
● Ýokary temperatura bilen ýuwmak
Ýokary temperaturada (80 gradusdan ýokary) 10-25 minutlap ýuwmak köp patogen mikroorganizmleri netijeli öldürip biler.
● Gury ýylylyk bilen dezinfeksiýa
Ýokary temperaturada ýuwlandan soň, ýokary temperaturada guradyş we ütüklemek sebäpli döreýän gurak yssy gurşaw ulanmak keten matalary has-da sterilizasiýa edip biler. Şeýle hem, keten matalaryň guraklygyny üpjün edip, bakteriýalaryň köpelmegine sebäp bolýan çyglylygyň öňüni alyp biler.
● Himiki dezinfeksiýa
Ýörite hapalanan keten matalara ýüz tutanda, dezinfeksiýanyň täsirini güýçlendirmek üçin ony 25 minutlap hlor saklaýan agardyjyda çümdürmeli.
Ýokary temperaturada ýuwmak, guratmak we ütüklemek arkaly lukmançylyk keten matalarynyň Saglygy goraýyş ministrligi tarapyndan bellenilen sterilizasiýa we dezinfeksiýa standartlaryna laýyk gelýändigine göz ýetirmelidir. Ýuwulandan soň, keten matalaryň burçlarynda çyglylyk bolmaly däl, bu bolsa ikinji derejeli hapalanmagyň öňüni almaga kömek edip biler.
Ýuwulýan zatlaryň hiliniň esasy faktorlary
● Suwuň hili
Gaty suw ketenlere zyýan ýetirip biler:
· Ak eşikler çal ýa-da sary reňke öwrülýär.
· Süýümler we reňkler zaýalanýar.
· Egin-eşikler gatylaşýar.
· Gaty suwdaky minerallar agartyjyny katalizläp, keten matalaryň berkligini peseldip we hatda zyýan ýetirip biler.
● Arassalanan sortlama we ylmy taýdan öňünden ýuwma
Dört kategoriýa bar:
1. Lukmançylyk işgärleriniň formalary.
2. Bejeriş zolagynyň ýorgan-düşekleri.
3. Umumy palata düşekleri, hapa düşekler (adam nejasy, gan lekeleri…)
4. Ýokançly ýorgan-düşekler.
· Öňünden ýuwmak prosesinde keten matalary görnüşlerine görä dürli maşynlarda ýuwmaly. Kir ýuwýan maşynlaryň ýüklenýän möçberi 70% -den 80% -e çenli gözegçilikde saklanmaly. Bu bolsa keten matalaryna täsir etmek we hapalary aýyrmak üçin ýuwujy serişdäniň deň konsentrasiýasyny üpjün etmek üçin ýeterlik suwuklyk akymy giňişligini galdyrýar.
Gan lekeleri ýaly belok esasly lekeler bilen ýüzbe-ýüz bolanda, pes temperaturada öňünden ýuwmagy pes suw derejesi bilen ulanmak, gurak lekeler ýa-da ýokary temperaturada ýuwulmagy sebäpli keten matalaryň sary ýa-da gara reňkiniň öňüni alyp we ýuwulmagyň hilini üpjün edip biler.
Netije
Lukmançylyk keten matalaryny ýuwýan zawodlar tutuş prosesde özara infeksiýanyň öňüni almak we gözegçilik etmek işlerini (kabul etmek, saýlamak, ýuwmak, sterilizasiýa etmek we dezinfeksiýa etmek) amala aşyrmalydyr. Suwuň hilini berk gözegçilikde saklamak, iş standartlaryna we sterilizasiýa standartlaryna eýermek lukmançylyk edaralary üçin ygtybarly keten matalaryny ýuwmak hyzmatyny üpjün edip biler we hassahana işgärleriniň we hassalaryň howpsuzlygyny goramaga kömek edip biler.
Ýerleşdirilen wagty: 2025-nji ýylyň 10-njy oktýabry


